Apud mare Galilaeae magna hominum multitudo circa Iesum congregatur. Cum sero fit, copia praesens longe non sufficit: quinque panes et duo pisces. Iesus homines discumbere iubet, cibos benedicit et ad distribuendum dat. Omnes manducant et satiantur. Deinde discipuli duodecim cophinos fragmentorum colligunt. Omnia quattuor Evangelia hoc miraculum testantur. Ioannes puerum cum panibus hordeaceis necnon Philippum et Andream nominat et eventum cum subsequente sermone de Pane vitae coniungit. Christus veram famem sedat et se largum Dominum revelat, qui ultra cibum se ipsum donabit.
Iesus quinque panes et duos pisces multiplicat atque eis circiter quinque milia virorum satiat, praeterea mulieres et parvulos a Matthaeo memoratos. Post cenam duodecim cophini fragmentorum supersunt: donum eius parvam copiam initialem abundanter excedit.
Christus homines in loco deserto satiat
Apud Marcum Apostoli a missione sua redeunt, et Iesus cum eis in locum desertum secedit. Homines eos sequuntur. Necessitatem eorum videt, miseretur eorum velut gregis sine pastore et docere incipit. Cum sero fit, discipuli multitudinem dimittere volunt ut in vicinis locis cibum emere possit. Iesus eos iubet ipsos eis providere. Ioannes colloquium cum Philippo servat, qui etiam ducentos denarios insufficientes putat. Andreas puerum cum quinque panibus hordeaceis et duobus piscibus indicat. Pro magna multitudine hoc minimum est.[1][4]
Iesus homines super herbam discumbere iubet. Panes et pisces accipit, in caelum respicit, donum benedicit et panes frangit. Discipuli hominibus distribuunt. Omnes manducant et satiantur. Matthaeus circiter quinque milia virorum nominat et praeterea mulieres et parvulos. Quinque panes et duo pisces praesentes per actionem Iesu toti multitudini congregatae sufficiunt. Miraculum necessitati respondet quam discipuli antea insolubilem putaverant. Christus parvam eorum copiam accipit et eos ministros magni doni sui facit.[1][2]
Post cenam Iesus fragmenta reliqua colligi iubet ne quid pereat. Discipuli duodecim cophinos fragmentis implent. Ioannes narrat quomodo homines miraculum tamquam opus Prophetae exspectati agnoscant et Iesum regem facere velint. Ille se subducit et solus secedit. Refectio famem eorum vere sedavit et potestatem eius manifestavit. Iter tamen eius consilium eorum de constituendo rege non sequitur. In ulteriore cursu eis explicat donum suum cibum pereuntem excedere: eos ad Panem vitae ducit.[1][4]
Commune testimonium in quattuor Evangeliis
Omnia quattuor Evangelia eundem nucleum servant: parvam copiam, actionem Iesu, satietatem et duodecim cophinos. Propriae indicationes eventum ulterius patefaciunt. Lucas contextum Bethsaidae et coniunctionem praedicationis et sanationis nominat. Ioannes Pascha imminens, panes hordeaceos pueri et colloquia cum Philippo et Andrea nominat. Marcus reditum Apostolorum et misericordiam Christi erga multitudinem describit. Matthaeus praeter circiter quinque milia virorum mulieres et parvulos expresse memorat. Coniunctio harum indicationum latam radicationem miraculi in traditione apostolica ostendit.[1][2][3][4]
Evangelistae actionem Iesu in praedicatione Ecclesiae tradunt et narrationes suas propriis argumentis praecipuis componunt. Pontificia Commissio Biblica in Sancta Mater Ecclesia eventum, praedicationem eius apostolicam et expositionem scriptam distinguit. Haec distinctio explicat cur eadem facta in diversis contextibus et amplitudinibus testari possint. Propinquitas versionum synopticarum in aestimatione historica consideranda est. Valor earum ut fontium in traditione servata positus est, non in mera additione arithmetica quattuor actorum quae praesumantur omnino inter se independentia.[1][2][3][4][7]
Parva copia et plenitudo doni
Condicio initialis et exitus singulari claritate inter se conferuntur. Discipuli defectum noverunt et copiam praesentem nominant. Post benedictionem Iesu et distributionem omnes satiati sunt, et plus superest quam initio aderat. Duodecim cophini abundantiam palpabilem reddunt. Ioannes opus signum appellat, quia homines in eo ad missionem Iesu attendunt. Cibus autem verum donum veris hominibus est. Admiratio magnae abundantiae ad quaestionem de eo qui illam donat ducit.[1][4]
Puer cum copia sua et discipuli distribuentes essentialiter ad ordinem rerum pertinent. Christus id quod adest accipit et auxilium suum per manus eorum ad homines pervenire sinit. Cooperatio eorum et creatrix eius potestas cohaerent. Miraculum igitur etiam lectores ad liberalitatem et auxilium operosum vocat. Hic fructus moralis ex eventu oritur: Dominus multitudinem nutrit, discipuli ministrant et recipientes bonitatem eius experiuntur. Donum ita utilitatem corporalem et sensum spiritualem habet qui cenam excedit.[1][2][3][4]
Augustinus Dominum creationis agnoscit
Augustinus multiplicationem panum tamquam opus eiusdem Dei interpretatur qui alias mundum per incrementum et messem nutrit. Ordinaria fecunditas facile praeteritur, quia familiaris est. Miraculum extraordinarium admirationem excitat et oculos ad Datorem dirigit. In quinque panibus divina Christi potestas visibilis fit. Pater Ecclesiae ita opus speciale in propria natura serio accipit et simul cum cotidiana cura Creatoris de creaturis suis coniungit.[5]
Opus secundum Augustinum etiam intellegi vult, sicut scriptura cuius forma exterior admirari et cuius sensus legi potest. Multitudo satiata plenitudinem doni testatur. Qui Datorem agnoscit praeterea promissionem intellegit quam miraculum fert. Interpretatio spiritualis vera refectione fundatur: ipsa donatione cibi hominibus facta hoc opus largam Christi curam et futurum donum Panis vitae patefacere potest. Admiratio ita ad cognitionem et grati animi sensum ducit.[5]
Refectio ad Panem vitae remittit
Ioannes post miraculum narrat conatum Iesum regem faciendi et secessum eius. Postea Dominus hominibus explicat eos propter panem manducatum se quaerere. Eos ulterius ad cibum ducit qui in vitam aeternam manet. Ita ipse directionem doni sui manifestat. Est expressio providentiae eius et simul invitatio ut eum tamquam a Patre Missum agnoscant. Multitudo ultra utilitatem acceptam ad personam eius pervenire debet. In sermone de Pane vitae patefacit se ipsum esse donum permanens.[4]
Benedictus XVI in interpretatione anni 2012 hanc directionem eucharisticam extollit. Accipere, gratias agere et distribuere in contextu Evangelii ad donationem sui Christi remittunt. Multiplicatio panum conspectum Eucharistiae praeparat; non cum posteriore eius institutione identificanda est. Fames corporalis sedatur et Dominus simul profundius hominis desiderium vitae permanentis aperit. Ita miraculum, fides et donum sacramentale in opere salutis eius cohaerent.[6]
Donum tradere et nihil perdere
Discipuli pluribus gradibus cooperantur: id quod adest afferunt, homines ordinant, distribuunt et fragmenta colligunt. Fiducia eorum in concreto ministerio efficax fit. Abundantia simul diligenter tractanda est; Ioannes expressum mandatum servat ne quid pereat. Inde habitus grati animi et responsabilitatis pro donis acceptis crescit. Qui Christum Datorem agnoscit etiam esurientibus ministrabit. Miraculum ad venerationem Domini et ad auxilium practicum in vita cotidiana ducit. Labor humanus, provisio et aequa distributio sensum suum in eo ipso accipiunt quod dona Dei pro aliis fructuosa reddunt.[1][4]
Testes et investigatores
Philippus
Apostolus a Iesu allocutus
Philippus explicat ne ducentos quidem denarios ad multitudini providendum sufficere. Ita necessitatem expresse agnitam repraesentat.[4]
Andreas
Apostolus et mediator doni praesentis
Andreas Iesu puerum cum quinque panibus hordeaceis et duobus piscibus indicat et insufficientiam eorum pro multitudine nominat.[4]
Puer innominatus
Possessor copiae initialis
Puer quinque panes hordeaceos et duos pisces possidet quos Ioannes tamquam donum initiale refectionis nominat.[4]
Discipuli et multitudo
Participantes et testes publici
Discipuli distribuunt et duodecim cophinos colligunt; homines manducant et satiantur. Miraculum ab omnibus quattuor Evangeliis testatur.[1][2][3][4]
Historia ordine exposita
- Doctrina et benevolentia
Iesus multitudinem accipit; discipuli difficultatem providendi vident.[1][3]
- Parva copia
Ioannes puerum necnon Philippum et Andream nominat.[4]
- Benedictio et distributio
- Duodecim cophini
- Iesus se subducit, ne rex constituatur
Ioannes ostendit Datorem politicae multitudinis exspectationi non assentiri.[4]
- Sermo de Pane vitae
Iesus a cibo pereunte ad donum sui ipsius ducit.[4]
Aestimatio ecclesiastica
Refectio quinque milium in Mt 14,13–21; Mk 6,30–44; Lk 9,10–17 et Joh 6,1–15 testatur. Ecclesia miraculum in concordi testimonio omnium quattuor Evangeliorum accipit.
Quid Evangelium de eventu referat
Evangelia parvam copiam initialem, distributionem, plenam satietatem et abundantiam testantur. Non describunt quo momento vel quo loco intra traditionem quantitas cibi multiplicetur. Multiplicatio visibilis solis in manibus Iesu vel certa periodus physica intermedia igitur tamquam inventum additum exhibendae non sunt. Similiter exactus numerus universus apertus manet: Matthaeus circiter quinque milia virorum nominat et praeterea mulieres et parvulos sine proprio numero. Philippus, Andreas et puer per Evangelium testantur; singulae declarationes horum participantium separatim servatae non adsunt. Aestimatio historica textibus eorumque credibilitate nititur, non ponderibus panum vel cophinorum postea computatis.[1][2][3][4]
Obiectiones et responsiones
Diviseruntne homines fortasse tantum copias suas occultas inter se?
Haec interpretatio eventum decisivum addit quem nullum Evangelium narrat. Textus ipsum defectum, insufficientiam copiae praesentis, donum Iesu et magnam abundantiam nominant. Praesumpta copia ciborum occultorum non est substitutio documentis probata. Invitatio ad communicandum bona consecutio miraculi est, non explicatio historica cursus eius. Augustinus hic creatricem potestatem Christi agnoscit quae ex parvo dono multitudinem nutrit. Ratio miraculi accipiendi est credibilitas testimonii Evangeliorum in necessitudine cum persona Iesu. Alternativa naturalis secundum easdem indicationes traditas aestimari debet. Sola imaginatio alterius historiae non demonstrat eam accidisse.[1][2][3][4][5]
Probantne numeri symbolici refectionem fictam esse?
Non. Factum simul significationem ulteriorem habere potest. Duodecim cophini Israel et Duodecim in mentem revocant; Augustinus etiam quinque panes spiritualiter interpretatur. Inde neque fictio cenae neque rectitudo cuiusque posterioris interpretationis numerorum sequitur. Evangelia quantitates certas, partim expresse approximativas nominant. Marcus praeterea refectionem quinque milium cum duodecim cophinis a refectione quattuor milium cum septem cophinis distinguit. Interpretatio igitur primo has veras indicationes observare debet. Interpretatio christiana sensum in opere Christi legit: homines, panes et cophinos in meram symbolicam non dissolvit neque fictum numerum universum adstantium addit.[1][2][4][5]
Significatio pro fide
Christus multitudinem vero miraculo satiat. Quinque panes et duo pisces per potestatem eius donum abundans fiunt; discipuli distribuunt et abundantiam colligunt. Quattuor Evangelia Dominum creationis testantur, qui esurientibus ministrat. Panis donatus simul ad maius donum remittit: ipse Christus est Panis vitae.[1][4][5][6]
Quomodo miracula Iesu investigentur
Testimonium apostolicum, traditio historica et opera Christi.
Instrumenta investigationis et processus ecclesiasticus →Fontes et documenta
Indicationes de accessu et ambitu assertionum te adiuvant ut documenta ipse aestimes.
- [1] Evangelium secundum Marcum
Textus canonicus primarius; quinque panes, duo pisces, distributio et duodecim cophini.
Fontem aperi · vatican.va ↗ - [2] Evangelium secundum Matthaeum
Numerus virorum approximativus; mulieres et parvuli praeterea sine numero universo.
Fontem aperi · vatican.va ↗ - [3] Evangelium secundum Lucam
Necessitudo cum Bethsaida, praedicatio, sanationes et refectio.
Fontem aperi · vatican.va ↗ - [4] Evangelium secundum Ioannem
Puer, Philippus, Andreas, Pascha et interpretatio in contextu sermonis de Pane vitae.
Fontem aperi · vatican.va ↗ - [5] Tractatus in Ioannis Evangelium 24
Textus patristicus in dominio publico: potestas creatrix et significatio signi; non fons additus testis oculati.
Fontem aperi · newadvent.org ↗ - [6] Angelus diei 29 Iulii 2012
Interpretatio ecclesiastica directionis eucharisticae signi.
Fontem aperi · vatican.va ↗ - [7] Sancta Mater Ecclesia: Instruction Concerning the Historical Truth of the Gospels
Textus ecclesiasticus primarius in reproductione Center for Christian-Jewish Learning; distinctionem eventus, praedicationis et redactionis fundat.
Fontem aperi · ccjr.us ↗
