← Signa in vita SanctorumFasciculus singularis · Gratia in historia

Benedictus et poculum veneni fractum

Signum crucis, insidiae mortis et libertas abbatis

Cum monachi abbatem suum Benedictum veneno necare vellent, poculum ad signum crucis fractum est. Gregorius Magnus eventum in prima vitae descriptione sancti tradit et ad notitias suas quattuor auctores ex ambitu monastico Benedicti nominat. Monachi ipsi Benedictum abbatem petiverant, sed ordini eius spirituali resistebant. In mensa vinum venenatum ei porrexerunt. Benedictus vas benedixit; fractum est, et insidiae manifestae sunt. Venia respondit et in solitudinem rediit. Praeservatio Dei et responsio christiana odio unitatem huius miraculi constituunt.

De quo hic casus agat

Gregorius Magnus tradit Benedictum per signum crucis a vino venenato praeservatum esse: vitreum vas ad benedictionem porrectum fractum est. Benedictus insidias agnovit, monachis pepercit et communitatem reliquit.

Monachi Benedictum rogant ut eos regat

Gregorius Magnus in libro secundo Dialogorum suorum de Benedicti praeservatione ab insidiis veneni refert. Post tempus eremiticum monachi monasterii vicini Benedictum, vitae ratione notum, rogaverunt ut abbas eorum fieret. Prior eorum praepositus mortuus erat. Benedictus eos monuit consuetudines suas cum ordinata vita spirituali non congruere quam ab eis postulaturus esset. Ad repetitam tamen eorum petitionem regimen accepit. Mox monachi ordini eius restiterunt. Ex resistentia consilium ortum est abbatem per insidias tollendi.[1]

Vinum venenatum et signum crucis

Nonnulli monachi venenum vino Benedicti miscuerunt. In mensa vas potorium more solito ad benedictionem ei porrexerunt. Benedictus manum levavit et signum crucis fecit. Eo momento vitreum vas fractum est, etsi aliquanto intervallo tenebatur. Gregorius fracturam quasi effectum lapidis proiecti describit. Occultae insidiae ita detectae sunt et Benedictus a potu praeservatus. Papa sensum miraculi immediate nominat: vas mortis signum vitae ferre non potuit. Benedictio crucis sanctum a vino venenato salvavit.[1]

Benedictus ignoscit et discedit

Benedictus tranquillus mansit. Monachos convocavit, Deum pro venia eis petivit et admonitionem suam in suscipiendo regimine commemoravit. Deinde eos iussit alium abbatem quaerere et in solitudinem rediit. Salvatio in eo ad ultionem non duxit. Haec ipsa responsio essentialiter ad eventum traditum pertinet: insidiae detectae sunt, vita servata et tamen auctoribus venia pronuntiata. Benedictus agnovit se hanc communitatem in munere suscepto ulterius ducere non posse. Deo fidelis mansit, sine protectione per miraculum ad personalem potestatis usum adhibita.[1]

Crux ut signum vitae

Gregorius veneno ut instrumento mortis crucem ut signum vitae opponit. Fiducia Benedicti ad Christum pertinet, qui sacrificio suo mortem vincit. Praeservatio ita pars testimonii vitae christianae fit. Hoc praecipue clare in venia ostenditur: abbas salvatus conatui homicidii oratione pro auctoribus respondet. Neque vindictam neque publicam sui glorificationem quaerit. Miraculum igitur simul efficacem Dei protectionem et sequelam Crucifixi commemorat. Signum crucis professio fidei et oratio est; sensus eius ex hac relatione ad Christum aperitur.[1]

Gregorius auctores suos nominat

Dialogi circa 593/594 compositi sunt, aliquot decenniis post mortem Benedicti. Gregorius in prologo quattuor viros ut informatores nominat: Constantinum, qui Benedicto in regimine monasterii successit, Valentinianum e monasterio Lateranensi, Simplicium ut alium successorem et Honoratum e communitate apud Sublaqueum. Vita eius igitur in traditione monastica nominata stat. Haec propinquitas ad ambitum monasticum ad aestimationem historicam magni momenti est. Gregorius non quemlibet eventum singulatim uni ex quattuor viris attribuit. In poculo veneni igitur scimus per quem primum auctorem et quem generalem informatorum circulum relatio conservata sit, sed non quis singulus hunc ipsum eventum ei narraverit.[2]

Prima vitae narratio cum interpretatione spirituali

Gregorius opus suum ut colloquium cum diacono Petro format. Concretos eventus refert et spiritualem eorum significationem explicat. In poculo veneni praeservatio Benedicti ad contemplationem vitae eius coram Deo ducit. Interpretatio religiosa ad intentionem auctoris pertinet; non est ratio eventum relatum meram allegoriam declarandi. Etiam verus eventus cognoscibilem significationem spiritualem habere potest. Ad lectionem historicam igitur utrumque observandum est: propositum Gregorii de vita Benedicti informandi et forma qua significationem huius vitae lectoribus suis aperit.[1][2]

Quae testimonia de eventu exstent

Eventus per primum textum et nominatos eius traditionis nexus accessibilis est. Investigari possunt verba, tempus originis, manuscripta, relationes fontium et collocatio in vita Benedicti. Vitrum et vinum hodie analysi materiae aut veneni praesto non sunt. Species veneni et dosis igitur ex relatione determinari nequeunt. Haec condicio fontium multis eventibus primae Aetatis Mediae propria est: aestimatio testimonio scripto nititur. In poculo veneni quaerendum est quod pondus propinquitati Gregorii ad ambitum monasticum et informatores suos tribuendum sit et quam fida concreta relatio in hoc nexu sit.[1][2]

Testes et investigatores

Gregorius Magnus

Primus narrator ecclesiasticus

Primam relationem in Dialogis servat et in prologo informatores suos monasticos nominat.[1][2]

Constantinus, Valentinianus, Simplicius et Honoratus

Informatores in prologo nominati

Gregorius eos pro tota traditione sua de Benedicto nominat; eventum poculi nulli eorum expresse singulatim attribuit.[2]

Historia ordine exposita

  1. Eremita et magister quaesitus

    Benedictus seorsum vivit; fama eius monachos cum petitione abbatis ad eum ducit.[2]

  2. Susceptio communitatis

    Benedictus ad repetitas petitiones alienum monasterium suscipit.[1]

  3. Poculum veneni et secessus

    Vitreum vas benedictum frangitur; Benedictus ignoscit et communitatem relinquit.[1]

  4. Conscriptio Dialogorum

    Gregorius eventum ut partem vitae Benedicti tradit.[1][2]

Aestimatio ecclesiastica

Prima traditio hagiographica

Traditum in libro secundo Dialogorum Gregorii Magni, capite 3. Veneratio Benedicti sancti in Ecclesia radicatur; pro singulari relatione poculi veneni inde nullum modernum testimonium examinationis scientiarum naturalium exstat.

Processus ecclesiasticus pro hoc genere casus →

Obiectiones et responsiones

Estne poculum veneni tantum imago victoriae crucis?

Gregorius eventum ut partem certae vitae refert et in prologo informatores suos monasticos nominat. Quod simul sensum spiritualem explicat, eventum in allegoriam libere fictam non vertit. Vera salvatio potestatem crucis ostendere et ad veniam ducere potest. Ad aestimationem historicam propinquitas, transmissio et forma fontis valent. Gregorius eventum nulli singulo ex quattuor informatoribus attribuit; additus integer index testium igitur non exstat. Prima traditio nominata tamen positiva ratio manet relationem serio accipiendi.[1][2]

Nonne vitrum etiam naturaliter frangi potest?

Ita. Sola fractura vitri per se probatio miraculi sufficiens non esset. Relatio autem Gregorii occultas insidias veneni, signum crucis, fracturam et Benedicti agnitionem in certum cursum coniungit. Explicatio naturalis hunc nexum complecti deberet, loco solius generalis eventus fracturae vitri mentionis. Materia, temperatura et possibilia damna praevia hodie iam investigari non possunt. Aestimatio igitur ad credibilitatem testimonii historici dirigitur. Qui ei ob primam originem et circulum traditionis eius confidit, rationibus innixum aditum ad interpretationem ut praeservationem Dei habet.[1]

Significatio pro fide

Poculum veneni fractum per Gregorium Magnum et nominatam eius traditionem monasticam mature testatum est. In signo crucis Benedictus ab insidiis praeservatur. Responsio eius sensum christianum miraculi visibilem reddit: ex salvatione venia et renovata fiducia in Deo crescunt.[1][2]

Investigationem altius cognosce

Quomodo miracula in vita Sanctorum examinentur

Stigmata, bilocatio et mutationes materiales diversas investigationes requirunt.

Instrumenta investigationis et processus ecclesiasticus →

Fontes et documenta

Indicationes de accessu et ambitu assertionum te adiuvant ut documenta ipse aestimes.

  1. [1] Dialogi, liber II, caput 3: Poculum veneni fractum

    Gregorius Magnus · Circa 593/594; translatio Anglica historica · Liber II, caput 3

    Textus primarius eventus traditi; translatio historica, non moderna relatio investigationis.

    Fontem aperi · archive.osb.org ↗
  2. [2] Dialogi, liber II: Prologus vitae Benedicti

    Gregorius Magnus · Circa 593/594 · Prologus; quattuor informatores nominati

    Textus primarius de fundamento fontium Gregorii; singularia testimonia de poculo veneni non nominat.

    Fontem aperi · archive.osb.org ↗
Perge legere

Alia vestigia detege.

Signa in vita Sanctorum

Alphonsus de Liguori ad lectum pontificis morientis

Arientium; praesentia Romae relata · 21–22 Septembris 1774

Die 21 Septembris 1774 episcopus Alphonsus de Liguori post Missam tacitus et immobilis in sella sua Arientii sedebat. Status usque ad diem sequentem duravit. Tunc domesticos vocavit atque declaravit se Clementi XIV papae, iam defuncto, adstitisse. Solus nuntius e Roma praesentibus momentum verborum eius manifestavit. Antonio Maria Tannoia narrationem cum participantibus nominatis servavit; in posteriore processu ecclesiastico expresse discussa est. Episodium singulare auxilium spirituale pontifici morienti praestitum et profundam sancti cum Ecclesia coniunctionem testatur.

Narratio in processu canonizationis discussaLege →
Signa in vita Sanctorum

Antonius Patavinus et praedicatio piscibus

Ariminum, ostium fluminis ad mare · Sancto vivente; scriptis ab anno circiter 1300

Cum homines Ariminenses praedicationem Antonii repudiarent, ad ripam se ad pisces convertit. Fioretti cursum servant: pisces parvi et magni ordinate coram eo congregati sunt, dum dona Creatoris eorum laudabat. Homines accesserunt, propriam clausuram agnoverunt atque nunc eius doctrinam audiverunt. Tantum post benedictionem eius pisces natando abierunt. Traditio mediaevalis Dei actionem per insolitam vocationem ad conversionem ostendit. Sanctuarium Antonianum praedicationem piscibus usque hodie ut invitationem ad Christum attente audiendum recipit.

Traditio hagiographica mediaevalisLege →
Signa in vita Sanctorum

Catharina Senensis: stigmata occulta

Sancta Christina, Pisae · 1 Aprilis 1375

Die 1 Aprilis 1375 Catharina Senensis post sacram Communionem in ecclesia Sanctae Christinae Pisis stigmata Christi accepit. Eius confessarius Raimundus Capuanus aderat atque rei cursum consignavit. Catharina Crucifixum in magna luce vidit; quinque radii manus, pedes et cor percusserunt. Ea petente, stigmata occulta manserunt. Dolores eorum porro ferebat, dum vitam orationi, aegrotis et servitio Ecclesiae impendebat. Raimundi narratio et eius observationes et colloquium subsequens servat, in quo Catharina gratiam acceptam ei explicavit.

Gratia mystica Doctoris Ecclesiae traditione relataLege →
Imago

Miracula · Catholon · LatineAptam viam examinis intellegere · Fontes imaginum